10 tips om betere vragen te stellen

'Oordeel een man naar zijn vragen in plaats van naar zijn antwoorden.’ schreef Voltaire. Vragen stellen is de beste manier om een goed gesprek te voeren. Vaak wordt meer tijd besteed aan het formuleren van het antwoord, maar het is de vraag die bepaalt of je slim overkomt. Wanneer het antwoord je niet bevalt, moet je betere vragen stellen! Door niet de juiste vragen te stellen, krijg je misschien niet die feedback die je nodig hebt om je acties te kunnen bijstellen. Je krijgt misschien niet de antwoorden die je verder helpen. Waarschijnlijk krijg je veelal alleen de verkeerde informatie.

10 tip om betere

Wanneer je iets wilt weten, moet je het vragen! Je dient dan wel te weten naar wat voor antwoord je op zoek bent. Een mening? Een goed gefundeerd antwoord gebaseerd op feiten? Wanneer je weet waar je naar op zoek bent en aan wie je dat moet vragen, is het zaak je vraag zo te formuleren dat je de best mogelijke antwoorden krijgt.  Vragen stellen is daarmee een vaardigheid die, net zoals andere vaardigheden, geoefend dient te worden. Hier zijn 10 tips om jouw vraagtechniek naar een hoger niveau te tillen.

1.  Stel geen ‘Ja of Nee’ vragen
Wanneer je een gesloten vraag stelt die met ‘Ja’ of ‘Nee’ beantwoordt kan worden, krijg je onvolledige informatie. Bovendien kan jouw mening doorklinken voor de vraagsteller waardoor er een oordeel gehoord kan worden wat de relatie onder druk kan zetten. Stel daarom ‘open’ vragen. Gesloten vragen beginnen met een werkwoord en leiden tot een ‘Ja’ of een ‘Nee’. Open vragen beginnen met Wie, Wat, Waar, Waarom en Hoe. Open vragen laten mensen nadenken over het antwoord en geven je meer informatie.

2.  Gebruik de kracht van stilte
 Begin met bewust vragen te stellen en wacht even op het antwoord, luister naar het antwoord en wacht weer enkele tellen. Vaak heeft de geïnterviewde meer informatie die hij of zij vertelt wanneer je een korte stilte laat vallen. Wanneer dat nog wat oncomfortabel voelt, kan het maken van aantekeningen je helpen om de rust te vinden dat te doen. Stiltes laten vallen is een krachtige techniek die ook bij verhoren effectief wordt ingezet. Mensen krijgen de behoefte de stilte te vullen en dikwijls geven ze je dan pas de relevante informatie waarnaar je op zoek bent.

3.  Vraag door
Overweeg altijd nog een vraag te stellen. Die kunnen gaan over het waarom. Bijvoorbeeld; ‘Waarom zeg je dat?’ of ‘Waarom denk je dat? Veel informatie wordt niet uitgesproken en door de toehoorder ingevuld. Daardoor ontstaan aannames die nergens op gestoeld zijn. Onduidelijkheden kun je vermijden door door te vragen. Bijvoorbeeld; ‘Men vindt dat de relaties binnen de politiek verscherpt zijn de laatste tijd’ Doorvragen gaat over; Wie is men? Welke relaties? Welke politiek? Wat bedoel je met verscherpt? Hoe merk je dat dan? Wat bedoel je met de laatste tijd? Welke aanleiding was er dat het verscherpt raakte? Enz.

4. Onderbreek de verteller niet
Onderbreken van de verteller geeft deze het gevoel dat diens inbreng niet gewaardeerd wordt. Onderbreken onderbreekt ook hun gedachtenstroom en stuurt het antwoord wellicht in een richting die je niet wilt. Stel je vraag en laat vervolgens de ander diens antwoord formuleren. Zelfs wanneer je denkt dat dit niet het antwoord is naar waar je op zoek bent, is het beter niet te onderbreken. Wanneer er tijdsdruk is of de ander werkelijk afdwaalt, moet je uiteraard interrumperen. Je kunt dat in verbinding doen door bijvoorbeeld te zeggen: ‘Ik hoor dat …. van belang is voor je/mij/hen. Wat ik belangrijk vind om te begrijpen, je zei net …..’ en breng hen weer in het spoor van je gesprek.

5. Samenvatten verheldert, stuurt en structureert
Je kunt een boodschap samenvatten op inhoud, maar ook op gevoel. Bijvoorbeeld; ‘Leuk dat je dochter geslaagd is voor haar opleiding, tegelijk hoor ik ook dat je ertegen opziet dat ze op kamers gaat. Klopt dat?’ Luister naar het antwoord, vat samen, en gebruik dat antwoord om het gesprek eventueel in de richting te sturen die jij wilt. De ander heeft altijd een reden, een behoefte, om jou iets te vertellen. Wanneer je die behoefte hoort en in je samenvatting doorgeeft, verbeter je niet alleen de kwaliteit van het gesprek maar ook van de relatie. Het horen van behoeftes verbindt mensen.

6.  Vraag specifiek
Vage vragen als; ‘Mag ik jou wat vragen?’ helpen je niet verder. Beter is om een specifieke behoefte of probleem te noemen. Bijvoorbeeld; mijn mailinglijst groeit niet zo hard als ik graag zou willen. Welke ideeën heb jij om dat te veranderen?’ Stel een vraag die in 5 minuten per mail of 10 minuten telefonisch beantwoord kan worden.

7.  Vraag om advies, niet om gunsten
In plaats van om een betere hotelkamer te vragen kun je beter vragen: ‘Wat zijn de mooiste kamers van dit hotel. Wat kunnen we doen zodat ik vannacht in één van die kamers kan slapen?’ Mensen geven graag hun mening. Je geeft de ander een goed gevoel als hij of zij je ergens mee helpen kan. Respecteer de tijd van anderen. Erken dat wanneer je iets vraagt waar anders iets voor gerekend zou worden. Begin dit soort gesprekken met ‘Ik realiseer me dat je voor dit soort vragen normaliter betaald krijgt’. Meestal krijg je een betere deal.

8.  Een goede vraag vraagt om creatief denken
Een goede vraag heeft iets creatiefs in zich. Alle kennis is door internet beschikbaar. Maar waar begin je met zoeken? Een net iets andere vraagstelling in Google geeft je meteen andere resultaten. Dat is ook wat de meeste mensen doen als het antwoord niet op pagina 1 staat. In plaats van op pagina 2 te kijken, wordt een nieuwe vraag ingetikt. Zo werkt het ook in de ‘echte wereld’. De juiste vraag stellen betekent de juiste informatie sneller tot je beschikking krijgen.

9.  Waarde op tafel
Wanneer je een waarde als eerlijkheid, integriteit, openheid meteen op tafel legt, krijg je betere antwoorden. Bijvoorbeeld. 'Jan, kun je met mij eens zijn dat eerlijkheid een belangrijke waarde is in onze samenwerking?' Jan zal dit ongetwijfeld beamen. 'Ik moet je eerlijk zeggen dat ik dit lastig vind te bespreken. Ik heb gezien dat je de afgelopen week 3 keer 10 tot 20 minuten te laat bent gekomen. Wat is er aan de hand Jan?'  Je bereidt zo Jan voor op een lastig gesprek, erkent je eigen emoties en draait niet om de pot heen. De kans op een eerlijk antwoord is op deze manier erg groot.

10.  Wanneer je vast zit, stel jezelf betere vragen
Wanneer je vast zit in je werk, in je relatie, in je acquisitie, enz. Zoek niet naar antwoorden maar stel jezelf betere vragen. De sleutel is jezelf andere, betere vragen te stellen. Oordelen maken van jezelf een slachtoffer. Vragen maken je nieuwsgierig en empoweren je. Vragen geven je inzicht en laten creativiteit toe en laten je over nieuwe mogelijkheden nadenken. Antwoorden/oplossingen worden alleen gezocht in je ‘oude hersenen’ en putten alleen uit kennis die je al hebt. En die dus niet werkte. Wanneer je andere resultaten wilt, moet je andere dingen doen. Welke dingen? Daar moeten je vragen over gaan. Wanneer je jezelf traint in het stellen van vragen, zet je jezelf meteen ook in een positieve energie. Je buitenwereld zal dat meteen merken want je communicatie zal meteen met kop en schouder uitsteken boven de massa. Op jouw succes!

Adrian van Iersel | GOAL trainingen

Meer blogs over dit onderwerp:

Wil je net als ruim 10.000 andere lezers iedere maand de tips in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan gratis in voor de GOAL Inspirator. Snel en eenvoudig ook weer af te melden. Je ontvangt dan meteen het gratis E-book 'Time To Relax'.

Time To Relax | GOAL trainingen

Time To Relax | GOAL trainingen

Vragen stellen Doorvragen Samenvatten persoonlijke ontwikkeling Luisteren